Democratie en Restzetelverdeling

Bij elke verkiezing hebben we te maken met reststemmen en daaraan gekoppeld restzetels. Er zijn verschillende methodes om die restzetels te verdelen. Twee bekend methodes zijn die van d’Hondt (de huidig gebruikte) en Hare. Het gedrag van deze restzetelverdelingen is m.b.v. de uitslag van de Provinciale Verkiezingen van 18 maart 2015 voor alle provincies tezamen onderzocht. Daarbij is geen gebruik gemaakt van lijstcombinaties, daar op termijn min. Plasterk die lijstcombinaties gaat afschaffen.

Dit onderzoek is vanuit de Ouderenpartij NH verricht.

De hoofdconclusies zijn:

1.
Het criterium voor de beste democratisch restzetelverdeling is dat de restzetelverdeling zo dicht mogelijk bij het resultaat van de verkiezingen blijft. Concreet houdt dat in dat er zo min mogelijk reststemmen verloren gaan. Anders gezegd: de restzetels gaan naar de partijen met de meeste reststemmen. Het zal blijken, dat de restzetelverdeling van Hare hieraan voldoet.

2.
De huidig gebruikte restzetelverdeling van d’Hondt werkt wat betreft de toewijzing van restzetels gunstig uit voor de grote partijen en als gevolg daarvan negatief uit voor de kleinere partijen. Verder gaat bij deze restzetelverdeling een extra hoeveelheid reststemmen verloren. Deze restzetelverdeling werkt oneerlijk en ondemocratisch en dat is ontoelaatbaar.

3.
Verder blijkt uit het onderzoek dat bij de overgang van d’Hondt naar Hare vooral de grotere partijen zetels invoeren ten gunste van de kleinere partijen. Per partij en per provincie wordt dit in beeld gebracht. Ook het extra verlies van reststemmen bij het gebruik van d’Hondt wordt berekend.

4.
Het verdient aanbeveling het gebruik van de huidige gebruikte restzetelverdeling d’Hondt te beëindigen. De restzetelverdeling van Hare is een prima democratische opvolger.

Zie voor het verdere van het onderzoek de bijlage.

Drs. C. Kruijmer (Kees)

onderzoeker en fractiemedewerker

Ouderenpartij NH

download het rapport OPNH 160615 Democratie en Restzetelverdeling