Inkrimping KLM-netwerk bedreigt werkgelegenheid in N-H

06-07-2015  Telegraaf  De vermindering van het aantal vluchten bij KLM is een reële bedreiging voor de Nederlandse economie. Dat stellen betrokkenen en economen naar aanleiding van de aankondiging dat de luchtvaartmaatschappij het routenetwerk in wil krimpen. Een vermindering van 10% vertaalt zich naar 4% minder hoofdkantoren en dus minder werkgelegenheid op Schiphol en dus ook voor Noord-Holland.
‘Het komt nu allemaal wel heel snel bij elkaar’, stellen ingewijden uit de luchtvaatsector. Een nieuwe uitbreiding van het routenetwerk van EasyJet, de komst van Ryanair naar Schiphol, het schrappen van vluchten bij KLM en de komst van een derde baan op de Britse luchthaven Heathrow; dit alles kan er voor zorgen dat het routenetwerk van KLM implodeert.

Voor de Nederlandse economie is het KLM-routenetwerk met directe verbindingen over de hele wereld essentieel. Als KLM de frequenties op een bestemming vermindert, gaat dat ten koste van het vestigingsklimaat. “Dat levert welvaartsverlies op, omdat de zakenreiziger altijd kijkt hoe snel deze in Nederland kan komen en vanuit Nederland naar de rest van de wereld. Het is niet voor niets dat het hoofdkantoor van Microsoft op Schiphol staat”, legt onderzoeker Guillaume Burghouwt uit van de SEO Economisch Onderzoek.

Schiphol is goed voor ruim 300.000 banen. Minister Dijsselbloem (Financiën) is inmiddels ook doordrongen van de ernst van de situatie bij KLM. Hij sloot een belang in Air France KLM niet langer uit, als dit maatschappelijk relevant is. Volgens vakbondsman Joop Hofland van De Unie is KLM ‘too big to fail. ´Dan komen er ineens meer dan 30.000 man op straat.’

KLM ondervindt hevige concurrentie op routes naar Zuid-Oost Azië door bijvoorbeeld concurrenten als Emirates. Niets aan de hand zou men kunnen denken, want de bestemming is toch te bereiken via een overstap. Dat blijkt echter een horde te zijn, zegt Burghouwt. „De vakantieganger heeft wel tijd om een overstap van een paar uur te doen in Dubai. Met een lagere prijs is deze optie voor deze individuele reiziger aantrekkelijk. Voor de zaken-reiziger is tijd echter essentieel, die kiest meestal liever voor een snelle verbinding, dus zonder overstap. De werkgever betaalt het ticket.” Maar ook op Europese routes is het van belang om dagelijks te vliegen. Als een route niet dagelijks wordt gevlogen, is de zakenreiziger niet flexibel. „Uit onderzoek van de universiteit van Barcelona is gebleken dat een toename van 10% van het aantal intercontinentale bestemmingen leidt tot 4% meer internationale hoofdkantoren”, zegt Burghouwt. Concurrentie op één lijn lijkt op zich niet ingrijpend, bijvoorbeeld op Tel Aviv, waar EasyJet op gaat vliegen vanaf december. Nu is het probleem van KLM dat het niet alleen Tel Aviv is, maar het is ook Lyon, Tenerife en Qatar. Vrijgekomen landingsslots gaan naar de concurrentie en daardoor ontstaat er een sneeuwbaleffect.

EasyJet timmert aan de weg op Schiphol en vliegt nu op 35 bestemmingen, die ook door KLM en Transavia worden gevlogen. De Britse prijsvechter vliegt echter niet intercontinentaal en een samenwerking met KLM sloot topvrouw Carolyn McCall eerder dit jaar uit. Het is dus de vraag wat de luchthaven er aan zal doen om de intercontinentale verbindingen te behouden, mocht KLM imploderen.

De luchthaven voerde de afgelopen jaren een koers, die gericht was op het binnenhalen van andere klanten dan KLM. Daar zit de groei, maar dit ondergraaft wel de positie van KLM. De Schiphol-directie wil niet vooralsnog niet af van dit korte-termijnbeleid.

(c) De Telegraaf 2015 alle rechten voorbehouden

Auteur Iteke de Jong