Conclusie rapport Deloitte: Slechts plaats voor 3 gemeenten in ’t Gooi

01-09-2016 De Huizer Courant “Geef de gemeenten tot uiterlijk 2019 de tijd om te komen tot een bestuurlijk model met maximaal drie gemeenten… en start dit proces uiterlijk in 2023”, is de conclusie van het Rapport Bestuurskrachtonderzoek Gooi- en Vechtstreek dat deze week werd gepresenteerd door de Provincie Noord-Holland.

Het rapport is duidelijk over de toekomstige koers. Het wordt nog enigszins aangezet: “De einduitkomst van maximaal drie gemeenten per 2023 staat vast”. En even later – ietwat dreigend – in het rapport: “Indien er geen overeenstemming is over het model dat uiterlijk 1 januari 2023 moet worden ingevoerd, hakt de Provincie in 2019 de knoop door”.

Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland lieten Deloitte een Bestuurskrachtonderzoek uitvoeren in de Gooi- en Vechtstreek. Centraal stond daarin de bestuurskracht van de individuele gemeente zelf en de mate waarin er regionaal wordt samengewerkt. Met andere woorden: kunnen de gemeenten hun wettelijke taken uitvoeren en zijn de voorzieningen van een goed niveau. Het onderzoek heeft ook gekeken naar een eventuele herindeling van de gemeenten Hilversum, Wijdemeren en Weesp en naar de huidige samenwerking tussen de gemeenten Huizen, Blaricum, Eemnes en Laren.

 

Niet
De andere gemeenten in de regio, te weten Weesp, Gooise Meren (Bussum, Muiden en Naarden fuseerden 1 januari 2016) en Eemnes, zijn geen onderwerp van onderzoek. Wel zijn deze gemeenten bij het onderzoeksproces betrokken.

Wijdemeren onvoldoende
Alle gemeenten, met uitzondering van Wijdemeren, scoren een voldoende. Deze gemeente wordt ambtelijk en bestuurlijk als een zwakke gemeente gezien.

Huizen handelt zakelijk
Huizen wordt gekenmerkt als een ‘zakelijke gemeente’. Zo schrijven de onderzoekers: “Uit het professioneel beeld en het omgevingsbeeld van de gemeente Huizen blijkt dat de bestuurskracht van de gemeente voldoende is. De gemeente Huizen blijkt goed in staat de eigen opgaven te realiseren. Daarbij wordt vooral ingezet op die zaken die echt nodig zijn voor de gemeente en haar inwoners. Dit kenmerkt Huizen, er wordt zakelijk gehandeld. Dat geeft de gemeente een zekere stabiliteit, wat ook tot uiting komt in de gezonde financiële positie en de lage woonlasten”.

Volle portemonnee
Huizen heeft een sterke financiële positie, een volle portemonnee. Zodoende is er ruimte om tekorten tijdelijk uit het eigen vermogen te dekken en de belastingdruk voor de inwoners laag te houden. ‘Ondanks de bezuinigingen in 2015 is er ruimte voor nieuwe initiatieven en verbetering van de leefomgeving en wordt zelfs deze raadsperiode door middel van een korting op de OZB een deel van het vermogen teruggegeven aan de inwoners’. Huizen int 2,5 miljoen euro minder aan OZB-opbrengsten dan het bedrag waarvan in het gemeentefonds wordt uitgegaan.

Verbeterpunten voor HuizenGooi
Maar er zijn voor Huizen ook enkele aandachtspunten. Bijvoorbeeld op het gebied van welzijn, de uitvoering van de WMO. Er was maar liefst 3 miljoen euro over op de WMO. Dat komt hard aan bij de doelgroepen die nu juist minder krijgen, zoals ouderen. “De gemeente praat daar wel openhartig over en het beleid zal worden gecorrigeerd”, vermeldt het rapport.

Huizen is minder warm
De organisatie is betrokken en ook goed benaderbaar. Dat wordt gewaardeerd. Tegelijkertijd wordt de houding van de gemeente als wel erg zakelijk ervaren. ‘De gemeente werkt met strakke kaders en toont daarbij in de ogen van de omgeving weinig flexibiliteit. (…) Dat maakt echter ook dat het beeld over de gemeente minder warm is. Daar ligt een duidelijk ontwikkelpunt’.

BEL kwetsbaar
Hoewel ook Blaricum en Laren worden beoordeeld met een voldoende is de samenwerking tussen de BEL-gemeenten kwetsbaar, constateert het rapport. De ambtelijke organisatie is een blijvend aandachtspunt, ondanks de ingezette verbeteringen.

Wijdemeren onvoldoende
Het rapport waarschuwt voor problemen bij individuele gemeenten op het gebied van bestuurskracht. Voor Wijdemeren is er op korte termijn de noodzaak tot meer mensen aan het werk in de ambtelijke organisatie. Laren en Blaricum zijn kwetsbaar door de onvoldoende kwaliteit van de ambtelijke ondersteuning, mede door de nieuwe taken die op de gemeenten afkomen en de bijdrage aan de regionale ontwikkeling.

Eemnes niet
Eemnes deed niet mee aan het onderzoek (de gemeente ligt in de Provincie Utrecht, red.) maar zal ‘in eerste instantie zelf hierin haar positie moeten bepalen’. De gemeenteraden kunnen tot uiterlijk 14 november het rapport bestuderen. Dan zal de brief met hun opmerkingen over het rapport bij Gedeputeerde Staten van Noord-Holland moeten liggen. Het is nog niet bekend wanneer het Bestuurskrachtonderzoek in de raad wordt behandeld.